Wentylacja grawitacyjna – jak działa?

Rolą kanałów wentylacji wywiewnej jest usuwanie zanieczyszczonego powietrza z budynku, ich skuteczność zależy nie tylko od prawidłowej budowy i rozmieszczenia. Nawet poprawnie zaprojektowane i wykonane kanały nie zagwarantują usuwania powietrza z budynku, jeżeli nie zostanie zapewniony właściwy dopływ powietrza do poszczególnych pomieszczeń.

W mieszkaniu wyposażonym w wentylacje grawitacyjną, kanały wentylacyjne (w szczególności różnej długości), mogą nawzajem zakłócać swoje działanie. Intensywny ciąg wytworzony w jednym kanale może wywołać podciśnienie i odwrócenie kierunku przepływu powietrza w innym kanale obsługującym to samo mieszkanie. Zjawisko to jest zwane ciągiem wstecznym i występuje szczególnie często, gdy mieszkanie jest szczelne i nie ma należytego dopływu powietrza z zewnątrz.

Czynnikiem, od którego zależy siła ciągu w kanałach wentylacji naturalnej jest różnica temperatury pomiędzy wlotem do kanału (w mieszkaniu) a jego wylotem (ponad dachem). Im wyższa jest różnica temperatur między wnętrzem budynku a jego otoczeniem, tym silniejszy jest ciąg kominowy, a co za tym idzie, zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia ciągu wstecznego.

Podstawowa funkcja wentylacji to doprowadzenie powietrza do budynku, zapewnienie jego przepływu przez pomieszczenia i sprawne usuwanie zanieczyszczeń.
Jeżeli dopływ powietrza będzie niewystarczający, co w praktyce występuje nagminnie, to w kanałach wywiewnych wytwarza się zbyt słaby ciąg lub co najmniej w jednym z kanałów obsługujących mieszkanie ciąg ulega odwróceniu i do pomieszczeń jest nawiewane powietrze przez kanały wentylacyjne.
Jedynym skutecznym sposobem zniwelowania ciągu wstecznego jest dostarczenie wystarczającej ilości powietrza do celów wentylacyjnych z zewnątrz budynku przez nawiewniki lub rozszczelnione skrzydło okienne przy jednoczesnym ograniczeniu przepływu powietrza przez kratki wentylacyjne. Odpowiednie ograniczenie przepływu powietrza osiągnąć można poprzez przysłonięcie kratek wentylacyjnych (maksymalnie w 2/3 ich powierzchni) lub zastosowanie kratek wentylacyjnych o regulowanym przepływie.

§ 149. 1. Strumień powietrza zewnętrznego doprowadzanego do pomieszczeń niebędących pomieszczeniami pracy, powinien
odpowiadać wymaganiom Polskiej Normy dotyczącej wentylacji, przy czym w mieszkaniach strumień ten powinien wynikać z wielkości strumienia powietrza wywiewanego, lecz być nie mniejszy niż 20 m3/h na osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie budowlanym. (Dz. U. R.P. z dnia 18.09.2015 r. poz. 1422)

Podsumowując:

  1. Napowietrzniki okienne powinny być otwarte, w szczególności gdy zauważymy występowanie ciągu wstecznego.
  2. Kratki wywiewające powietrze w nadmiernej ilości powinny zostać przysłonięte maksymalnie w 2/3 swojej powierzchni.
  3. W przypadku wykonywania prac w kuchni i używania wyciągu kuchennego należy rozszczelnić okna lub otworzyć okno zlokalizowane najbliżej kuchni.
    (gotując dodatkowo zwiększamy różnicę temperatur między wlotem a wylotem kanału wentylacyjnego, a włączenie okapu zwiększa wielokrotnie ilość powietrza wyrzucanego z mieszkania).